Kwetsen of gekwetst worden?

Welkom in het Zelfkennislab.

Mijn naam is Vik en ik droomde vannacht over tyfoon en ik wil die ervaring graag met je delen.

Zoals het in een droom gaat,

Weet je soms niet waar het begint en soms zijn dingen wazig,

Van die flarden die niet helemaal helder zijn,

En zo begon het ook.

Maar vanaf het moment dat ik de zanger tegenkwam,

Was het allemaal wel heel helder,

Dus ik zal proberen dat jou in geuren en kleuren te beschrijven.

Ik kwam hem tegen,

Vraag me niet waar en waarom,

En het was een eerste kennismaking en ik maakte hem gelijk een compliment,

Niet zozeer over zijn kwaliteiten als zanger,

Maar ik gaf aan hoe zeer ik hem waardeer als mens,

Om zijn uitstraling en zijn sprankelende persoonlijkheid.

En die kennismaking was dus heel prettig en we lopen een stuk samen op,

In een omgeving die je alleen vanuit dromen kent.

En op een gegeven moment keek ik om me heen,

We liepen ergens binnen,

En ik zag dat alles grasgroen was en een middenkleur blauw.

Stel je voor dat alle kleuren bestaan uit grasgroen en middenblauw,

En ik keek hem aan en ineens zag ik dat zijn gezicht blauw was en dat zijn handen blauw waren.

Dus ik zeg,

Goh,

Tyfoon,

Je gezicht is helemaal blauw.

En hij schrok,

En dat was ook helder dat hij schrok,

En hij keek mij aan,

Een beetje ondaan van mijn opmerking,

Want we hadden een prettige kennismaking gehad en nou,

Het is niet zo prettig als iemand tegen je zegt dat je gezicht,

Je huid blauw is.

En terwijl we zo keken,

Ik ontving zijn blik,

Zijn mimiek,

En ik gaf aan,

Ik zei,

Oh,

Sorry,

Maar ik bedoel letterlijk blauw.

En toen realiseerde ik mij dat als mijn gezicht blauw zou zijn,

Mijn huid blauw zou zijn,

Als hij dat tegen mij had gezegd,

Dat ik me misschien minder snel geschrokken had gevoeld,

Omdat ik me als witte Nederlander misschien minder identificeer met mijn huidskleur.

En ik deel dit met je met alle nadruk op het woord misschien,

Want op de eerste plaats gebeurde dit allemaal in een droom,

Dus het is niet echt,

En op de tweede plaats weet ik natuurlijk sowieso niet hoe tyfoon Glenn zou reageren.

Maar ik vond het wel een mooie uitgangspunt om hier een podcast over te maken,

Want vanuit zijn geschrokken gezicht en vanuit het delen dat het bij mij als mijn gezicht blauw zou zijn misschien minder heftig aan zou komen,

Deelden we dat en liepen we verder samen in goede verstandhouding en in een prettige sfeer.

Dus het loste als het ware op die opmerking die in eerste instantie schrik veroorzaakte.

En ik werd wakker uit die droom en ik had alles heel helder voor ogen en ik ging daar zo eens over nadenken.

Ik denk,

Jeetje,

Met alles wat er gebeurt in de wereld,

Is dit wel een mooie symboliek om mee te nemen in de dag.

Want ik houde niet zo van om mensen te kwetsen.

En zelfs in mijn droom had ik die attitude ook helemaal niet,

Was mijn opmerking van,

Goh,

Je hebt een blauw gezicht,

Puur een feitelijke observatie.

Want in die ruimte waar alles blauw en groen was,

Was het licht waarschijnlijk ook blauw en daardoor was de huid en het gezicht van tyfoon blauw geworden.

Dus het was een neutrale observatie,

Neutrale waarneming.

Het was een waarheid.

En zo noemde ik het ook.

Sommige dingen zijn feiten en soms zien we dingen als feiten of waarheid.

Soms kleuren onze waarnemingen anders door ons eigen persoonlijke referentiekade.

Ik heb er al eerder een podcast over opgenomen.

En vanuit dat referentiekade zien we de wereld verschillend.

Wat jij ziet is anders dan wat ik zie.

En wat mij betreft mag dat allemaal.

Dingen zijn niet zwart-wit.

Het is niet fout of goed.

Het is een hele lange,

Kronkelige weg tussen de ene mening en de andere mening.

Tussen de zwart-witte visies die tegenwoordig op televisie en de social media naar voren komen.

En die lange,

Kronkelige weg,

Die zit wat mij betreft vol met zijwegen.

Waarin allerlei invloeden komen van wat wij zien,

Waarnemen,

Voelen,

Merken.

En op die lange,

Kronkelige weg,

Daar bevinden zich allemaal grijze nuanceringen tussen het zwart en het wit.

Dus het is niet ja of nee wat mij betreft.

En zo ook op die lange,

Kronkelige weg tussen aan de ene kant kwetsen en aan de andere kant gekwetst worden.

Want we zijn het er denk ik allemaal over eens dat als mensen bewust kwetsen,

Als ze bewust schelden,

Dreigen,

Iemand bedreigen en in extremen vervallen,

Ja,

Dan is dat niet fijn op z'n zachts gezicht.

En dan zijn we het er allemaal over eens dat beledigen en dat hele heftige bedreigen,

Dat dat verder gaat dan de vrijheid van meningsuiting.

En dat moeten we ook niet tolereren.

Ik hanteer niet graag het woord moeten,

Maar in dit geval wel.

Want die bedreigingen,

Die extremen,

Dat schelden,

Dat brengt meer en meer polarisatie naar boven.

Maar we gaan even terug naar die lange,

Kronkelige weg tussen kwetsen en gekwetst worden,

Waarin die grijze nuanceringen zijn.

Want op het moment dat iemand aan het ene uiterste van die weg heel doelbewust zit te kwetsen,

Zit te provoceren,

Dreigt en nog veel ergere dingen doet,

Die ik eigenlijk helemaal niet met naam wil noemen,

En aandacht wil geven.

En aan de andere kant van die weg zit misschien wel,

Hoe zullen we dat noemen,

Het negeren en het helemaal de schouders ophalen en niet te doen met een laissez-faire attitude,

Kijken naar,

Ach,

Wat kan het allemaal schelen.

Dus of heel veel er tegenin,

Aan de ene kant,

Of het allemaal,

Niets uitmaken.

En daartussenin zitten alle grijze nuanceringen en onder andere zit daar tussenin de gulden middenweg.

En ik hou zo van die gulden middenweg,

Omdat we dan naar beide kanten kunnen kijken,

Naar de linkerkant en naar de rechterkant,

Naar het zwarte deel en naar het witte deel,

En dat we beide kanten kunnen horen.

Ik wil over al die zijpaden van die lange,

Kronkelige weg eigenlijk niet zoveel zeggen.

Ik wil alleen maar kijken,

In deze podcast,

Naar het stuk tussen kwetsen en gekwetst worden.

Eigenlijk vanuit een psychologisch oogpunt,

Kijken naar,

Ja maar wat is dan kwetsen en wat is gekwetst worden.

Want als ik daar vanuit verwondering en nieuwsgierigheid naar kijk,

Dan hoor ik soms mensen roepen,

Ik ben gekwetst.

En dat voelt pijnlijk,

Dat voelt verdrietig.

Om wat voor reden ze dan ook gekwetst worden,

Of het te maken heeft met de Zwarte Pieten discussie,

Of met het stemmen in de Verenigde Staten op dit moment,

Mensen voelen zich gekwetst.

De vraag is alleen,

Of de andere kant,

De andere partij,

Hen ook doelbewust kwetst.

Of iemand zich gekwetst voelt,

Dat is de kant van de ene persoon,

En dat zegt nog niet altijd wat over of die ander doelbewust aan kwetsen is.

Of die ander voornemens was om jou te kwetsen.

Of die echt jou wil frustreren en provoceren,

Totuit dagingen wil,

Vooruit lokkingen wil zorgen.

Dus het zijn twee kanten van de medaille,

Gekwetst en gekwetst worden.

En toen ik daar vanochtend naar die droom over tyfoon over na aan denken was,

Kwam ik op het idee dat het alles te maken heeft met waarmee jij je identificeert.

Met welke politieke partij in Amerika identificeren die Amerikanen zich?

Op het moment dat iemand wat roept over jouw politieke partij,

Dan is rap in roer.

En van het een komt het ander en zo ontstaan de brandhaarden.

Terwijl op het moment dat je die identificatie loslaat,

Je stemt op een politieke partij,

Maar je hebt niet het gevoel dat je die politieke partij bent of hoeft te verdedigen,

Dan hoef je niet zo heftig te reageren.

En dan voel je ook minder dat je gekwetst wordt door die andere politieke partij.

Dus ook die zwarte pieten discussie,

Maar ook eigenlijk alle discussies zou je bijna zeggen,

Waar twee kanten aan zijn.

Mondkapjes dragen of geen mondkapjes dragen.

Je hebt altijd voorstanders en tegenstanders.

Op het moment dat je je identificeert met,

Maar ik draag geen mondkapje,

Dan voel je je misschien aangevallen als iemand anders wel een mondkapje draagt.

Of andersom.

Op het moment dat jij je identificeert met,

Ik ben een mondkapjes dragen,

Of ik ben geen mondkapjes dragen,

Dan komt er een wicht tussen twee visies.

Dan komt er strijd tussen twee meningen.

Omdat je je misschien onbewust identificeert met een klein deel.

En dat kan natuurlijk van alles zijn.

Het kan ook zelfs gaan over je tuin.

Stel dat jij houdt van tuinieren,

Trots bent op je tuin,

Dat de buurman langskomt en een opmerking maakt over hoe een struik staat,

Of hoe die verkeerd bloeit,

Of you name it.

Op dat moment kan het zijn dat je in de verdediging schiet,

Omdat je je identificeert met jouw tuin.

Met het werk dat jij hebt aan je tuin.

Ook het genot dat je hebt van je tuin.

En dat kan zo zijn met je tuin,

Met je huis,

Met je kinderen.

Wij verdedigen ons heel erg vaak over en voor onze kinderen.

Omdat dat een deel van je is.

Omdat je je daarmee identificeert als ouder.

Omdat dat je zelfbeeld bepaalt.

Ik ben moeder,

Ik ben vader.

En op het moment dat iemand het daar niet mee eens is,

Kan je het gevoel hebben dat ze iets van je afpakken.

Terwijl op het moment dat je die identificatie loslaat,

Jij bent niet jouw tuin.

Jij bent niet jouw kind.

Of je ouders.

Dus op het moment dat iemand een mening heeft over jouw kind,

Over jouw tuin,

Over jouw werk,

Dat hoeft niks over jou te zeggen.

We hoeven ons niet te verdedigen.

En op het moment dat wij die identificatie los kunnen laten,

Dan kun je ontspannen de mening van die ander aanhoren.

Dan kun je in alle rust het er samen over hebben.

En dan wordt dat vuur niet opgestookt.

Dan is die polarisatie minder aanwezig.

Of misschien zelfs helemaal niet aanwezig.

Fijn zou dat zijn.

En dan realiseren we dat die mening van de ander niet een aanval is op jou.

Niet een aanval is op een onderdeel van jou.

Want jij bent veel meer dan alleen die groene vingers,

Die kwaliteiten die je in je tuin neer kan zetten.

Je bent veel meer dan wat jij op je stembiljard neerzet.

Je bent veel meer dan je huidskleur.

Je bent veel meer dan je rol als ouder of als kind.

En op het moment dat wij een voor een,

Stuk voor stuk,

Stevigheid vinden in wie wij werkelijk zijn,

Los van onze rol,

Los van onze kwaliteiten,

Dan hoeven we ons niet meer te verdedigen.

Dan kunnen we ontspannen in communicatie.

En omdat wij ontspannen,

Hoeft die ander ook niet in de verdediging te schieten.

Hoeven we die heftigheid niet op te zoeken,

Die extreme.

En dan ontspannen die bedreigingen.

Dan ontspant het schelden.

We zeggen tegen kinderen die uitgescholden worden ook vaak,

Luister er maar niet naar,

Negeer het maar.

En dat is om verschillende redenen,

Maar dat is onder andere,

Omdat we weten dat als we het negeren,

Dat we een grotere mogelijkheid hebben dat het van de andere kant ontspant.

En dat het niet zo boeiend en interessant meer is voor die vechtersbazen,

Die schelders,

Die pesters.

En weet je,

Wij kunnen niet de ander veranderen.

We kunnen niet het gedrag van de ander veranderen.

Maar we kunnen wel naar onszelf kijken.

En op het moment dat wij er alles aan doen om ons gedrag te ontspannen,

Om de polariteiten niet op te zoeken,

Om de polarisatie niet te versterken,

Dan voelt die andere ook die noodzaak niet om die extreme op te zoeken.

Dus op het moment dat jij in rust kan communiceren,

Met waardering voor die ander,

En zonder oordeel nieuwsgierig luisteren,

Kijken wat die andere werkelijk bedoelt,

Dan voelt die ander zich gehoord en gezien.

En dat lukt,

Wij kunnen zo communiceren op het moment dat we onze eigen identificatie met al onze rollen en kwaliteiten ontspannen.

Dat we ten diepste voelen dat we goed zijn zoals we zijn.

En als we die stevigheid in ons voelen,

Ervaren,

Dan komen we dieper bij onszelf.

Dan vinden we stevigheid in ons.

En dan hoeven we die verdediging niet meer aan te gaan.

Dan komt er een rust en een kalmte over ons.

Hoe hectisch ook,

Ook al staat de hele wereld in brand.

Dan komt er een rust,

Een ontspanning,

Een kalmte.

En dat hebben we gezien bij sommige mensen in de concentratiekampen.

Bijvoorbeeld een Etty Hillesum,

Een Edith Eger.

Er zijn mensen die in hun kracht stonden,

Die de rust en de kalmte konden bewaren in zichzelf.

Ongeacht de heftige situatie.

Ongeacht dat die anderen die tegenover hen stonden,

Enorm polariserend gedrag vertoonden.

En het enige wat wij kunnen doen is naar onszelf kijken en onderzoeken waar wij die kalmte op zouden kunnen zoeken.

En niet alleen dat van te kijken op gedragsniveau.

Hoe kun je je gedrag aanpassen?

Maar ook met name,

Wat zijn eigenlijk al die zaken waar wij ons mee identificeren?

En is dat wel een deel van jouw ik?

Wat hoort er allemaal bij jouw ik-besef?

Bij jouw zelfbeeld?

Is dat je sport?

Is dat je zangkunsten?

Zijn dat inderdaad de politieke partij waar je op stemt?

Of de godsdienst?

Of je huidskleur?

Of al die dingen.

Waarmee identificeer jij je?

En is dat wel werkelijk wie jij bent?

Of ben je veel meer dan dat?

Ben je de energie die van binnenuit naar buiten straalt?

Misschien waar ik deze podcast mee begon,

Dat ik Typhoon een compliment maakte in mijn droom over hoe hij als mens zich manifesteert,

Over zijn uitstraling en zijn sprankelende persoonlijkheid.

Is dat niet wie hij is?

Het is heel fijn dat hij lekker kan zingen en dat hij prachtige teksten maakt.

Maar het is nog veel belangrijker wie hij als mens is en wat hij brengt in de wereld.

Met al zijn kwaliteiten als mens.

En dat is wat jij ook te bieden hebt.

Jij hebt allemaal prachtige kwaliteiten buiten je werk om.

Buiten je sport om.

Buiten je hobby's om.

Je hebt allemaal prachtige kwaliteiten als mens.

Jij hebt een mooie uitstraling.

Een unieke uitstraling ook.

Die geen enkel ander mens heeft.

En als we daar van onszelf van zouden kunnen genieten,

Van die unieke uitstraling die wij hier in de wereld mogen neerzetten,

Dan stralen we nog verder uit naar die ander.

En dan hoeven we ons nog minder te verdedigen.

Omdat we ons niet aangevallen hoeven te voelen.

Over,

Ja,

Ik zou bijna zeggen de buitenkant.

Al die dingen waar we ons bewust of onbewust mee identificeren.

Kortom,

Ik nodig jou heel graag uit om te onderzoeken wat jouw zelfbeeld bevat.

Wie ben jij?

Waar zit hem dat in?

Welke rollen en facetten zitten in jouw ik-besef?

En zou je die zaken ook wat minder belangrijk kunnen maken?

Zou je die identificatie los kunnen laten?

Want al die dingen,

Die woorden die komen achter ik ben,

Puntje,

Puntje,

Puntje.

Ik ben een moeder,

Ik ben een iemand die op de VVD stemt,

Ik noem maar iets.

Ik ben een voetballer,

Ik ben een ambtenaar.

Al die dingen,

Als we dat nou eens loslaten.

En als we kijken naar ik ben een krachtig mens.

Of ik ben een liefdevol mens,

Of ik ben een heel flexibel mens.

Ik ben een sterk mens,

Of ik ben een genuanceerd mens.

Ik ben een heel hulpvaardig mens.

Ik ben een heel analytisch mens,

Of ik ben een heel efficiënt mens.

Ik ben een heel gevoelig mens.

Dat is al op een diepere laag,

Voel je?

En zelfs die identificaties,

Die voorbeelden op deze diepere laag,

Die zou je ook los kunnen laten.

Want die uitstraling van Typhoon,

Die zit hem niet alleen in zijn kwaliteiten als mens.

Dat zit hem in zijn energie.

En dat kun je eigenlijk helemaal niet in woorden vatten.

Je kan dat alleen beschrijven in een gevoel wat je erbij krijgt.

Een blijheid die je in jezelf krijgt als je naar zo iemand kijkt.

En als jij naar jezelf kijkt in de spiegel,

En naar jouw uitstraling,

En dat kan waarderen,

Dan kun je alle andere identificaties loslaten.

Op het moment dat je nog niet zover bent,

En het is inderdaad een heel lang pad om in die spiegel te kijken,

En volledig je uitstraling te zien,

Te waarderen,

Dat is echt niet makkelijk.

Maar op het moment dat je nog niet zover bent,

Dan kun je dat ook aan je vrienden vragen.

Dan kun je dat aan je dierbare familieleden vragen.

Wat vind jij mijn kwaliteiten?

Wat waardeer jij aan mijn uitstraling?

En daar groeien we van om dat te horen van anderen.

Want die anderen kijken ons veel objectiever als dat we zelf naar ons kijken.

Vergis je niet hoe kritisch wij naar onszelf allemaal kunnen kijken.

Hoe stevig die stem van die innerlijke criticus vaak is.

Dus vraag aan die dierbare anderen hoe die jou ziet.

En zo groeit het zelfvertrouwen.

Zo groeit jouw zelfwaardering.

En dat maakt dat je je minder hoeft te identificeren met je zelfbeeld.

Dat maakt dat je je minder hoeft te verdedigen als iemand anders iets van je vindt.

Dan kun je dat los van elkaar zien,

Wat die ander vindt en hoe jij het ervaart en voelt.

Dan kun je,

Ook al kwetst die ander jou,

Je eigen kalmte bewaren.

Je eigen rust en ontspanning bewaren.

En op die manier voorkom je dat je gekwetst wordt.

En ik weet,

Misschien klinkt het nog als illusie,

Maar op het moment dat je werkt aan die zelfwaardering,

Jezelf dikke vette complimenten geeft voor jouw uitstraling,

Voor jouw zijn,

Voor jouw meerwaarde in deze wereld,

Dan gaat dat groeien.

En dat wens ik je van harte toe.

Wil je daar meer stappen in zetten,

Dan ben je altijd erg welkom in het Zelfkennislab.

En dat mag fysiek,

Dat mag ook online.

Je bent altijd welkom.

Ik wil deze podcast afronden met die wens voor jou,

Dat je de identificatie met wat dan ook steeds meer loslaat en steeds meer gaat vertrouwen op jouw uitstraling en de meerwaarde van jouw sprankeling in deze wereld.

En het unieke daarvan.

Ik wens je een fijne en ontspanne dag toe.

Heb het mooi.