Talk: Het verhaal van de boeddha en de 83 problemen

Dit is het verhaal van de Boeddha en de 83 problemen.

En dat gaat erover dat de realiteit van het leven is dat er altijd vreugde zal zijn in het leven en dat er ook altijd iets van ongemak zal zijn,

Lijden,

Verdriet of pijn.

En geen enkel mens,

Misschien kan je ook eens denken aan alle mensen om je heen die je kent,

Geen enkel mens is gevrijwaard van,

Zoals boeddhisten dat noemen,

Dat lijden.

En lijden is er in heel veel verschillende vormen.

Het verliezen van een baan,

Regenen terwijl je naar zon verlangt,

Een hele lange rij voor de kassa of een vervelende collega,

Een bumperklever achter je,

Iemand die vervelende dingen over jou zegt tegen andere mensen,

Relatiestrubbelingen,

Niet zo lekker in je vel zitten,

Dat je ziek bent,

Lawaai van de buren,

De hoeveelheid meals die nog verwerkt moet worden,

Heel veel soorten van lijden.

En boeddhisten zijn daar heel helder in,

Die hebben vier waarheden,

De vier edelen,

De vier nobele waarheden.

En de eerste is dat ze zeggen,

Er is lijden.

En de tweede waarheid is dat het lijden een oorzaak heeft.

Namelijk dat dit lijden voortkomt uit onszelf.

De wijze waarop wij met een ervaring omgaan,

Met levenservaringen,

Bepaalt hoezeer en hoeveel wij lijden.

En de derde waarheid is dat het lijden kan worden opgeheven.

Als wij in staat zijn om te zien dat wij ons eigen lijden veroorzaken,

En we zelf tot inzicht kunnen komen,

Dat we zien hoe dat lijden ontstaat,

Dan kan er ook wijsheid ontstaan.

Dan kunnen we ook met wijsheid reageren en dat lijden geen lijden laten zijn.

En dan geeft de leer van de Boeddha in stap 4 ook de manier waarop je dat kan bereiken,

Dat noemen ze het achtvoudige pad.

En nu hoor ik je misschien denken van ja,

Lekker makkelijk gezegd,

Ik wil helemaal niet lijden.

Ik wil helemaal geen pijn,

Ik wil helemaal geen ongemak,

Ik wil helemaal geen vervelende dingen meemaken in mijn leven.

En dat snap ik.

Maar als je durft op te dagen voor die realiteit van het leven waar we toch mee te maken hebben,

Waarmee we te dealen hebben,

Dan weet je diep van binnen,

Vanuit je hele diepe bewustzijn,

Dat een leven zonder lijden niet mogelijk is.

En dat is confronterend,

En soms ook pijnlijk,

Verdrietig,

En ook heel waag.

Het is de realiteit van het leven waarmee we mee te maken hebben.

En er bestaat een oud verhaal over een man die de Boeddha opzocht,

Omdat hij gehoord had dat de Boeddha zo'n groot leraar was.

En zoals iedereen had ook deze man heel wat tegenslag gehad in zijn leven.

En hij dacht dat de Boeddha misschien in staat was om hem vergoed van zijn problemen te verlossen.

Hij vertelde de Boeddha dat hij een boer was,

En hij zegt,

Ik hou van het boerenleven.

Maar soms regent het te weinig en dan mislukt de oost.

Andere keren dan regent het weer teveel,

Wat ook niet goed is voor de oost.

En de Boeddha luisterde geduldig.

Weet u,

Zei de man,

Ik ben getrouwd,

Ik heb een prima vrouw,

Ik hou echt van haar.

Maar soms kan ze zo zeuren en dan word ik zo moe van haar.

En de Boeddha luisterde zonder een woord te zeggen.

Ik heb ook kinderen,

Leuke kinderen,

Dat wel.

Maar soms doen ze net alsof ik niet besta.

En soms… En zo passeerde al zijn zorgen en problemen de revue.

En tenslotte was hij uitgepraat.

En vol spanning wachtte hij op een antwoord van de Boeddha,

In de hoop dat de Boeddha de oplossing had voor al zijn problemen.

En tot zijn verbazing zei de Boeddha,

Ik kan je niet helpen.

Hoe bedoelt u,

Zei de man.

De Boeddha zei,

Iedereen heeft problemen.

We hebben allemaal 83 problemen.

83 problemen waaraan we niks kunnen doen.

Als je echt je best doet,

Dan kun je er misschien één oplossen.

Maar zodra één is verdwenen,

Dan komt er wel weer een ander probleem voor in de plaats.

Alle mensen van wie je houdt zullen bijvoorbeeld op een gegeven moment uit je leven verdwijnen.

En ook jij zult op een gegeven moment doodgaan.

Dit is een probleem en jij,

Nog wie ook,

Kan daar iets aan doen.

Dus ook ik niet.

De man werd woedend en riep,

Ik dacht nog wel dat u zo'n groot leraar was.

Ik dacht dat u mij zou kunnen helpen.

Wat heb ik aan zo'n leer?

En de Boeddha antwoordde,

Misschien is deze leer wel goed voor het oplossen van het 84ste probleem.

Het 84ste probleem,

Riep de man verbaasd.

Wat is het 84ste probleem?

Waarop de Boeddha antwoordde,

Dat je helemaal geen problemen wilt hebben.

En dit verhaal laat zien dat we altijd 83 problemen zullen hebben.

We zullen altijd iets van lijden,

Van ongemak kennen in ons leven.

En het 84ste probleem is het lijden over al die andere 83 problemen.

Als je accepteert dat er altijd 83 problemen in je leven zullen zijn,

Dan heb je in ieder geval geen 84ste probleem.

En in meditatie en in mindfulness,

Dan kijken we hier naar.

Het zit hem er niet in dat we willen leren of willen ontdekken hoe we ons lijden kunnen voorkomen,

Dat we helemaal geen lijden meer ervaren.

Want het is juist wijsheid om te beseffen dat er altijd iets van ongemak zal zijn,

Hoe hard we ook proberen om ons leven zo optimaal mogelijk te maken.

Dus we kunnen het niet voorkomen,

Maar we kunnen wel leren zien waar onze lijden uit bestaat en hoe we daarop reageren als mens.

Het kan in ieder geval voorkomen dat je zorgt voor nog meer lijden.

Als er iets vervelends gebeurt in je leven,

Dan is dat al lastig genoeg,

Is dat al vervelend genoeg.

En wat we als mens doen is heel vaak daarop reageren en ons eigen lijden nog meer vergroten.

Boeddhisten die spreken ook van het voorbeeld van de twee pijlen.

Als er een pijl op je wordt afgeschoten,

Dan doet dat heel pijn als die je treft,

Dat veroorzaakt lijden.

En dan komt er vaak nog een tweede pijl achteraan,

Die je ook raakt en zorgt voor nog meer lijden.

Die eerste pijl,

Die staat symbool voor de gebeurtenissen van het leven.

De ervaringen,

De gebeurtenissen waar we geen invloed op hebben.

En de tweede pijl staat symbool voor onze reactie op de eerste pijl.

Dus die eerste pijl,

Daar kunnen we niks aan doen,

Dat overkomt ons,

Daar hebben we geen invloed op,

Dat is het leven.

En de tweede pijl staat symbool hoe we dan daarop reageren.

Die eerste pijl doet al pijn,

Maar met die tweede pijl veroorzaken we onszelf nog meer pijn.

En dat is interessant om naar te kijken.

Om wijsheid te ontwikkelen,

Om inzicht te ontwikkelen.

En dat is wat we doen met mindfulness en meditatiebeoefening.

Van,

Oh ja,

Dit is wat ik aan het doen ben.

Ik ben het heel erg aan het vergroten,

Waardoor ik nog meer stress ervaar.

En zodra je dit doorhebt en hier bewust van wordt,

Dan is het aan jou om te besluiten hoe je ermee om wil gaan.

En hoe je hierop wil reageren.

En een hele mooie vraag die je jezelf dan kan stellen in dat soort situaties is,

Wat is nu voor mij de meest helzame respons in deze situatie?

En daarmee geef je jezelf ook de kans om even te pauzeren.

En in plaats van heel automatisch te gaan reageren,

Om jezelf een hele bewuste respons te gunnen.

Hoe wil ik hierop reageren?

Wat is helzaam voor mij?

En zo word je een wijzer mens.

En steeds weer heb je een keuze hoe jij met iets wil omgaan,

Met wat er gebeurt in het leven.

En dat geeft ook weer een stuk leiding terug in je leven.

Het is ook een stuk daadkracht.

En niet van,

Oh het overkomt me allemaal,

Er is lijden,

Ik heb er toch geen invloed op.

Nee,

Het geeft ook weer een stuk daadkracht aan.

Je hebt een keuze.

Jij kan beslissen hoe jij wil reageren en welke reactie je daarop wil inzetten.

En dat is krachtig.

De volgende stap is dat je ook compassie naar dat lijden kan brengen.

Dat je zegt,

Oké,

Als ik nu lijden heb,

Wat heb ik dan nodig?

En je ook bewust van zijn dat dit is wat we met elkaar als mens delen,

Dat we allemaal lijden.

Jezelf dus ook verbinden met die intermenselijkheid,

Die common humanity.

Ik ben niet alleen in het leven en dus ook niet alleen in mijn lijden.

En het mooie is dat,

Door middel van mindfulness of meditatie,

Je kan ontdekken dat alles al in jouwzelf aanwezig is.

We zijn soms alleen als mens wat onwetend,

We zitten vast in patronen en in systemen en stressreacties zijn we ons nog niet bewust van.

En hoe meer je hier bewust van wordt,

Hoe beter je voor jezelf hierin kan gaan zorgen.

Er is ook misschien een mooie uitnodiging dat als je een keer ongemak ervaart,

Je dan heel even stil staat,

Je daar heel bewust bij blijft,

Even naar kijkt,

Verder wat onderzoekt en dan kijken hoe je daar normaal op zou reageren vanuit een automatisme en hoe je daar nu heel bewust op wil reageren.

En dan in ieder geval niet je eigen pijn,

Je eigen ongemak nog verder vergroten.

Het nog erger,

Het nog vervelender voor jezelf maken dan dat het op dat moment al is.

En ik wens je daar heel veel succes bij.

En heel veel geduld en heel veel vertrouwen en heel veel zelfcompassie.