S2#7 | Afhankelijkheid: de Touwtjes uit Handen Geven

Welkom op deze aflevering van Meer rust in je hoofd.

De bedoeling van deze podcast is eenvoudig.

Je drukke hoofd even tot rust te laten komen.

In het eerste seizoen,

Tot en met aflevering 7,

Zochten we die rust op door de beleving van een korte meditatie of relaxatie en door op te gaan in de beleving van een verhaal.

In het tweede seizoen gaan we opzoek naar inspiratie om ruimer te kijken naar de landschappen van het leven.

Rust in je hoofd kan je immers ook vinden door te kijken vanuit nieuwe,

Verruimende perspectieven.

In de komende afleveringen gaan we die verruiming halen bij Michel de Montaigne,

De meest praktisch inspirerende filosoof die ik ken.

Hij is ook de gids in mijn laatste boek.

In zijn werkkamer had hij op de houten steunbelken van het plafond gezegde gegrift van zijn lievelingsauteurs en liet er zich,

Al stappend door zijn kamer,

Door inspireren.

Net zo doen wij in deze podcast met zijn uitspraken.

Vertel me over je luisterbeleving.

Ik lees je graag.

Het zou ook fijn zijn mocht je deze podcast willen delen.

Ik wens je veel luisterplezier.

Lieve luisteraar,

Maak het je makkelijk.

Vandaag gaan we het hebben over afhankelijkheid en hoe je die vermijden kan.

Ik streve ernaar,

Niemand echt nodig te hebben.

Ik heb alle hoop op mezelf gesteld.

Het is heel triest en riskant van een ander afhankelijk te zijn.

Je hoort je te lenen aan de ander en te geven aan jezelf.

Tot daar het citaat van Michel de Montaigne.

Afhankelijkheid van anderen was voor hem de Achillespees van emotionele stabiliteit.

Zorg dat je zelf de poppenspeler blijft van het marionetteteater dat leven noemt.

Geef de touwtjes niet uit handen.

En dat ben ik wel helemaal met hem eens.

Hoe vaak heb ik in mijn praktijk niet tegen mensen gezegd,

Rij in het leven zelf met de bus.

Ga niet achterin zitten.

Want dan worden er richtingen met jou uitgereden die jij niet gekozen hebt.

Wordt er gestopt op plekken waar jij verder wil.

En rijdt men door waar jij halt wenst te houden.

Als autoriteiten,

Auteurs,

Filosofen,

Familie of kennissen hem met hun waarheid wilden opdringen.

Als de waarheid,

Bijvoorbeeld door te stellen,

Zo hoor je te leven.

Dan is Montaigne's reactie stevast.

Zeg me niet hoe ik moet denken en leven.

Denk je eigen gedachte,

Niet de mijne.

Leef jouw leven,

Niet het mijne.

Niemand moet me een juist leven voorschrijven.

En evenmin moet iemand mijn leven als een voorbeeld zien.

Blijf vrij.

Montaigne betaalde uiteraard een prijs voor zijn onafhankelijke houding in de sociale arena.

Het risico van eenzaamheid en afwijzing.

Maar voor hem was dat niet zo'n dure prijs.

Hij vertoefde immers graag in het beste gezelschap dat hij zich kon toewensen.

Dat van zichzelf.

En hij lette er ook heel goed voor op niet afhankelijk te worden van anderen.

Door ervoor te zorgen dat ze nooit konden zeggen.

Michel,

Ik heb jou toen die dienst bewezen.

Nu verwacht ik van jou dat je logaal bent en dat je dit of dat voor me doet.

Ik citeer hem even.

Verplichtingen die ons pinden.

Wat een vrede boeien wanneer je ervan houdt je armen vrij te bewegen.

Wie mij kennen weten dat niemand ooit minder aanspraken op anderen heeft gemaakt dan ik.

Dat ik meer dan mijn tijdgenoten zo ben is niet zo'n wonder.

Want veel in mijn karakter draagt daartoe bij.

Ik heb een vleugje aangeboren trots.

Ik vind het onverdraaglijk als mij iets wordt geweigerd.

Ik heb weinig wensen.

Maak weinig plannen.

Ben voor weinig geschikt.

En de stokpaardjes die ik bereid heet een letig gang en vrijheidsdrang.

Vandaar dat ik er een dodelijke hekel aan heb van iemand anders dan van mezelf afhankelijk te zijn.

Montaigne streven naar een zo groot mogelijke onafhankelijkheid was een manier om een ultieme waarde in dit leven te kunnen realiseren.

Vrijheid.

Die onafhankelijkheid werd niet alleen afgedwongen van de buitenwereld maar evenzeer van zichzelf.

Dat betekende voor Montaigne,

Net als voor elk van ons,

Dagelijks huiswerk.

Leren vrij zijn van oordelen,

Vooringenomenheid,

Gewoontegedrag,

Ijdelheid en arifisme.

Leren vrij zijn van beknottende familiebanden,

Fanatisme en bezitterigheid.

En de allerbelangrijkste,

Leren vrij zijn van de dood.

Door de afspraak ermee vast te leggen en er intussen vertrouwd mee te worden.

Vrijheid verwerven in deze materie is een kwestie van doorzetting en discipline.

Maar op een plezierige,

Ontspannen en genotvolle manier.

Die combinatie was de levenskunst van Montaigne.

En daar vinden we niet weinig een verschijnsel in dat we vandaag mindfulness noemen.

Vele mensen stellen zich soms op een haast ziekmakende manier afhankelijk op van anderen.

Ik herinner mij de casus van Simon.

Simon zat er echt door.

Zijn boezemvriend,

Met wie hij al van in de middelbare school bevriend was en met wie hij ontzettend veel gedeeld had,

Nam haast nooit meer contact op sinds hij met zijn vriendin was gaan samenwonen.

Het initiatief moest altijd van Simon komen.

En dan nog hapte zijn vriend maar met mondjesma toe.

Goh,

Het is toch niet omdat hij een lief heeft dat onze vriendschap moet verdwijnen,

Dacht Simon.

En hij nam nog meer initiatieven.

Dat werkte op het systeem van zijn vriend en die maakte Simon duidelijk dat hij daarmee moest stoppen,

Dat hij hem met rust moest laten.

Simon reageerde verbitterd en kon de pil maar moeilijk slikken.

Ik vertel Simon het verhaal van Niekeef.

Het is niet makkelijk om een ware soul mee te vinden als je aan de top staat.

Voor Niekeef ging dat sprookje door.

Blixa Borgheld was niet alleen de gedroomde gitarist voor zijn band,

Maar ook de vriend die als een broer was,

Artistiek en persoonlijk.

Na twintig jaar intens samenwerken,

In het geval van zo'n rockband kan je dat gerust ook in zekere zin samen leven noemen,

Verbreekt Borgheld volkomen onverwacht en eenzijdig de relatie.

Dat is een amputatie voor de Niekeef en de Bedsheets.

In een interview wordt hem om een reactie gevraagd en hij zegt,

Blixa heeft het juiste moment aangevoeld om de relatie te beëindigen,

Ik kan dat begrijpen.

Ik zou veel mensen dat talent van Niekeef om zoiets te begrijpen willen toewensen.

Opdat ze het zouden kunnen aanvaarden dat relaties,

Van welke aard ook,

Maar duren voor zolang ze duren.

Het niet kunnen begrijpen staat het aanvaarden blijkbaar in de weg,

Terwijl het tenslotte niet meer is dan een mentale constructie.

Mensen hebben vaak de neiging om te denken dat de relaties die betekenisvol zijn in hun leven,

Met een fixeerspree te behandelen zijn.

Misschien moeten we leren dat relaties net als mensen zijn,

In voortdurende verandering.

En dat soms gevoelens niet zo lang meegaan als we zouden willen.

Gevoelens worden niet zo oud als mensen.

Het is misschien niet wat we willen,

Maar zolang we ons niet kunnen inenten tegen die vergankelijkheid van gevoelens,

Kunnen we leren er anders naar te kijken.

Zoals naar een regenboog bijvoorbeeld.

Die blijft ook nooit zo lang als we zouden willen.

Maar je bent wel dankbaar dat hij op je pad kwam.